# Güvenli alışveriş ve ikinci el tuzakları

> Sahte mağazalar ve ikinci el dolandırıcılığı nasıl çalışır? Güvenli alışveriş için dikkat edilecek işaretleri lise seviyesinde öğren.

- **Bölüm:** Lise (15–18 yaş)
- **Süre:** 4 dakika
- **Tek cümlelik kural:** “Fiyat çok iyiyse nedenini sorgula; ödemeyi platformun dışına taşıma.”
- **Dil:** Türkçe
- **Son güncelleme:** 2026-10-02
- **Kaynak:** https://hibg.tr/lise/guvenli-alisveris-ikinci-el

## Tanış

Piyasanın çok altında bir fiyat, “sadece bugün” indirimi, hiç duymadığın bir mağaza… Bütçemiz sınırlı olduğunda bu tür tekliflere kolayca çekiliriz. Ama **fazla iyi görünen bir fiyat çoğu zaman tuzaktır**.

### Kontrol listesi

- **Site adresi** gerçek mi? Yazım hatası ya da tuhaf bir uzantı var mı?
- **Ödeme yöntemi** güvenli mi? “Yalnızca havale” ya da “platform dışında konuşalım” baskısı bir uyarı işaretidir.
- **Satıcının yorumları** ve geçmişi var mı?
- İkinci el ürünlerde **elden teslimi** ve kalabalık, halka açık yerleri tercih et.

18 yaşından küçüksen alışveriş ve ödemeler için **ailenin onayını** almak hem güvenliğin hem de yasal açıdan önemlidir.

## Dene (mini sorular)

1. Bir satıcı “Siteden değil, doğrudan havale yap, daha ucuza vereyim.” diyor. **Ne yaparsın?**
   - İndirim için havale yaparım.
   - Kimlik fotoğrafımı da gönderip güven veririm.
   - Platformun içinde kalırım; satıcı ısrar ederse vazgeçerim. ✔ (doğru)
   - Açıklama: Platform dışına çıkmak, alıcıyı koruyan güvenceyi ortadan kaldırır.
2. İkinci el bir telefon için satıcı “Başkası da istiyor, hemen kapora yatırırsan sana ayırırım.” diyor. **Ne yaparsın?**
   - Telefon kaçmasın diye kaporayı yatırırım.
   - Acele etmem; ürünü görmeden ve güvenli ödeme olmadan para göndermem. ✔ (doğru)
   - Kaporanın yarısını yatırırım.
   - Açıklama: “Başkası da istiyor” baskısı ve ön ödeme talebi, ikinci el dolandırıcılığının tipik işaretleridir.

## Uygula

En son gördüğün “inanılmaz indirimi” aşağıdaki dört soruyla kontrol et.

---
Kaynak: HiBG — Herkes için Bilgi Güvenliği (Merhaba Bilgi Güvenliği), https://hibg.tr/lise/guvenli-alisveris-ikinci-el. Alıntı yaparken lütfen bu sayfayı kaynak gösterin.