# Hacker gibi düşün: oltalamayı parçala

> Şüpheli bir e-postayı üç adımda çözümle: göndereni, bağlantıyı ve baskıyı kontrol et. Oltalamayı hacker gibi düşünerek fark etmeyi öğren.

- **Bölüm:** Lise (15–18 yaş)
- **Süre:** 5 dakika
- **Tek cümlelik kural:** “Göndereni, bağlantıyı ve talebi kontrol et.”
- **Dil:** Türkçe
- **Son güncelleme:** 2026-10-02
- **Kaynak:** https://hibg.tr/lise/hacker-gibi-dusun-oltalamayi-parcala

## Tanış

İyi bir savunma için saldırganın neyi hedeflediğini bilmek gerekir. Bir oltalama (phishing) mesajını üç parçada incele:

### 1) Gönderen

Görünen ad ile gerçek e-posta adresi uyuşuyor mu? “destek@banka-guvenlik.com” gibi bir adres, bankanın resmî adresi değildir.

### 2) Bağlantı

Tıklamadan önce bağlantının üzerine gel ya da uzun bas: Görünen yazı ile gideceği adres aynı mı? Kısaltılmış bağlantılara karşı dikkatli ol.

### 3) Talep

Mesaj senden ne istiyor? Şifre, kod, ödeme ya da “dosyayı aç”? Gerçek kurumlar bunları e-postayla istemez.

Üçünden biri bile tuhafsa **tıklama; kurumu kendi resmî uygulamasından ya da sitesinden kontrol et** ve mesajı bildir.

Bu becerilerle ilgileniyorsan siber güvenlik kariyeri ve daha derin içerikler için [bg.gen.tr](https://bg.gen.tr) adresine göz atabilirsin.

## Dene (mini sorular)

1. Bir e-postada “Hesabınız askıya alındı.” yazıyor ve bir “Hemen giriş yap” düğmesi var. **İlk adım ne olmalı?**
   - Hesabım kapanmasın diye düğmeye basmak
   - Göndereni ve bağlantıyı incelemek, hesabı kurumun kendi sitesinden kontrol etmek ✔ (doğru)
   - E-postayı arkadaşlarıma göndermek
   - Açıklama: Doğrulamayı her zaman mesajın dışından, resmî bir kanaldan yap.
2. Gönderen adresi “destek@banka-guvenlik.example” ve bankanın resmî alan adıyla eşleşmiyor. **Bu ne anlama gelir?**
   - Sahte olma ihtimali yüksektir. ✔ (doğru)
   - Bankanın yeni adresidir.
   - Önemsiz bir ayrıntıdır.
   - Açıklama: Gönderen adresi kurumun resmî alan adıyla eşleşmiyorsa şüphelen.

## Uygula

Spam klasöründeki bir e-postayı seç ve gönderen–bağlantı–talep tablosunu doldurarak incele.

---
Kaynak: HiBG — Herkes için Bilgi Güvenliği (Merhaba Bilgi Güvenliği), https://hibg.tr/lise/hacker-gibi-dusun-oltalamayi-parcala. Alıntı yaparken lütfen bu sayfayı kaynak gösterin.