# Sahte banka ve kargo araması

> Telefonla yapılan dolandırıcılığın klasik senaryosu: sahte banka ve kargo araması. Kod isteyen aramaya karşı ne yapman gerektiğini öğren.

- **Bölüm:** Lise (15–18 yaş)
- **Süre:** 4 dakika
- **Tek cümlelik kural:** “Seni arayana değil, kuruma güven: Aramayı kapat ve resmî numarayı kendin çevir.”
- **Dil:** Türkçe
- **Son güncelleme:** 2026-10-02
- **Kaynak:** https://hibg.tr/lise/sahte-banka-ve-kargo-aramasi

## Tanış

“Bankanızın güvenlik biriminden arıyorum, hesabınızda şüpheli bir işlem var.” Bu cümle, telefon dolandırıcılığının en sık kullanılan açılışlarından biridir. Burada aciliyet ve otorite baskısı birlikte çalışır.

### Uyarı işaretleri

- Seni **hemen** işlem yapmaya zorlar.
- **Kod, şifre ya da kart bilgisi** ister. Gerçek kurumlar bunları telefonda istemez.
- “Kimseye söylemeyin.” ya da “Aramayı kapatmayın.” der.
- Telefonuna uzaktan erişim uygulaması yüklemeni ister.

### Ne yapmalı?

- **Konuşmayı bitir.**
- Kurumu **kartın arkasındaki ya da resmî sitedeki numaradan** kendin ara.
- Ailene ve gerekirse bankaya haber ver.

## Dene (mini sorular)

1. Arayan kişi “Hesabınızı korumak için kart şifrenizi söyleyin.” diyor. **Ne yaparsın?**
   - Güvenlik için şifremi söylerim.
   - Aramayı kapatır, bankayı resmî numarasından ararım. ✔ (doğru)
   - Önce kimlik numarasını sorar, sonra söylerim.
   - Açıklama: Hiçbir gerçek kurum telefonda şifre istemez.
2. “Kargo şirketinden arıyoruz. Teslimat için telefonunuza gelen kodu okur musunuz?” dediler. **Ne yaparsın?**
   - Kargom gelsin diye kodu okurum.
   - Kodu mesajla gönderirim.
   - Kodu vermem; kargo şirketini kendi uygulamasından kontrol ederim. ✔ (doğru)
   - Açıklama: Sana gelen kodlar çoğu zaman bir hesabın ya da işlemin onayıdır. Kimseyle paylaşma.

## Uygula

Ailene “Bankadan arayıp kod isteyen olursa ne yaparız?” diye sor ve kuralı birlikte tekrar edin.

---
Kaynak: HiBG — Herkes için Bilgi Güvenliği (Merhaba Bilgi Güvenliği), https://hibg.tr/lise/sahte-banka-ve-kargo-aramasi. Alıntı yaparken lütfen bu sayfayı kaynak gösterin.