# Ders planı · İlkokul: Şifre ve aile gizli kelimesi

> İlkokul için 20 dakikalık, sıfır hazırlıklı oyunlu ders planı: şifre ve aile gizli kelimesi. Adım adım akış, tartışma soruları ve değerlendirme.

- **Bölüm:** Öğretmenler (Ders planları)
- **Süre:** 20 dakika
- **Tek cümlelik kural:** “Tek mesaj: Şifrem sırrımdır; güvenilir kişiyi gizli kelimeyle tanırım.”
- **Dil:** Türkçe
- **Son güncelleme:** 2026-10-02
- **Kaynak:** https://hibg.tr/ogretmenler/ders-plani-ilkokul-sifre-ve-gizli-kelime

## Konu

### Plana genel bakış

- **Süre:** 20 dakika 
- **Seviye:** İlkokul 1–4. sınıf 
- **Teknoloji:** Gerekmez. 
- **Materyal:** Bir kutu ya da çanta, kâğıt, boya kalemi. 

### Kazanımlar

- Şifresinin kendisine ait bir sır olduğunu ve paylaşılmayacağını söyler. 
- “Aile gizli kelimesi” fikrini, güvenli kişiyi tanımak için kullanacağını açıklar. 
- Gizli kelimeyi yalnızca ailesiyle paylaşacağını söyler. 

### Ders öncesi hazırlık (5 dk)

- Sınıfta “sır kutusu” olarak kullanacağınız kapalı bir kutu hazırlayın (içi boş olabilir). 
- [Şifre benim sırrım](https://hibg.tr/ilkokul/sifre-benim-sirrim) ve [Ailemizin gizli kelimesi](https://hibg.tr/ilkokul/aile-gizli-kelimesi) sayfalarını okuyun. 
- Oyun için 4–5 uydurma gizli kelime örneği düşünün (ör. “limonlu penguen”, “pofuduk bulut”). 

### Ders akışı

- **Sır kutusu (5 dk).**
*Yapılacak:* Kutuyu sıranın üzerine koyun. “Bu kutuda bir sır var, kim görmek ister?” deyin. Çocukların merakını biraz bekletin, sonra “İçini göstermem; çünkü sır” deyin.
*Bağlantı:* “Şifre de böyle bir sırdır. Yalnızca bize aittir ve bu kutu gibi kapalı durur.”
*Soru:* “Sırrımızı hiç kimseye söylemek zorunda mıyız?” 
- **Hikâye (5 dk).**
Şifre hikâyesini yüksek sesle okuyun. Sonra sorun: “Hibi neden şifresini söylemedi?” Çocukların cevaplarını alkışlayın. 
- **Gizli kelime oyunu (7 dk).**
*Yapılacak:* Çocuklar ikili olur. Biri “ailenin gizli kelimesini bilen kişi”, diğeri “yeni gelen biri” olur. Yeni gelen: “Annen beni yolladı, seni almaya geldim.” Diğeri: “Gizli kelimeyi söyle!” diye sorar. Bilmiyorsa “Seninle gelmem!” der ve bir büyüğe gider.
*Not:* Uydurma kelimeyi yazmadan, fısıldayarak seçmelerini isteyin. Sonra roller değişir. 
- **Kapanış (3 dk).**
Hep birlikte: “Şifre benim sırrım, tuhafsa büyüğüme söylerim!” Bugün eve götürecekleri görevi söyleyin: aileyle komik bir gizli kelime seçmek. 

### Tartışma soruları

- Gizli kelimeyi neden sınıfta yüksek sesle söylemeyiz? 
- Gizli kelimeyi bilmeyen biri “ben senin akrabanım” derse ne yaparız? 
- Kelimeyi bir kez başkası öğrenirse ne yapmalıyız? (Yeni kelime seçer, büyüğe söyleriz.) 

### Farklılaştırma

- **Destek gerekenler:** Rol yapmak yerine öğretmenle birlikte sınıfa karşı örnek oynanır. 
- **İleri düzey:** “İyi bir gizli kelime nasıl olmalı?” kuralları (komik, kısa, tahmin edilmez) sınıfla çıkarılır. 

### Değerlendirme

- Oyun sırasında çocukların “Seninle gelmem!” diyebildiğini gözlemleyin. 
- Çıkış sorusu: “Gizli kelimeyi kime söyleyebilirsin?” (Sadece ailene.) 

### Olası durumlar ve ne yapmalı

- **Bir çocuk gerçek gizli kelimesini söylerse:** Sakin olun, “Bu kelime artık sınıfın da bildiği bir kelime oldu; ailenle yeni bir tane seçersin” deyin. Utandırmayın. 
- **Ailesi olmayan ya da zor durumdaki çocuk:** “Güvendiğin bir büyük” ifadesini kullanın (bakıcı, öğretmen, akraba); “anne-baba” demekle sınırlamayın. 

### Dikkat

Çocuklardan gerçek gizli kelimelerini **sınıfta söylemelerini istemeyin**. Oyun için uydurma bir kelime yeterlidir.

### Uzatma etkinliği

[Aile Gizli Kelimesi](https://hibg.tr/oyunlar/aile-gizli-kelimesi) aracını ailelerin birlikte kullanması için veli kartına ekleyin.

## Bugünkü tek iş

Veli kartıyla eve şu notu gönderin: “Bu akşam ailenizle komik bir gizli kelime seçin ve kimseye söylemeyin.”

---
Kaynak: HiBG — Herkes için Bilgi Güvenliği (Merhaba Bilgi Güvenliği), https://hibg.tr/ogretmenler/ders-plani-ilkokul-sifre-ve-gizli-kelime. Alıntı yaparken lütfen bu sayfayı kaynak gösterin.