# Ders planı · Ortaokul: “Gerçek mi, tuzak mı?”

> Ortaokul için 40 dakikalık “Gerçek mi, tuzak mı?” senaryo oyunu ders planı. Kırmızı bayraklar, tartışma soruları, değerlendirme ve uzatma etkinliği.

- **Bölüm:** Öğretmenler (Ders planları)
- **Süre:** 40 dakika
- **Tek cümlelik kural:** “Tek mesaj: Acele ettiren ve şifre isteyen teklif tuzaktır.”
- **Dil:** Türkçe
- **Son güncelleme:** 2026-10-02
- **Kaynak:** https://hibg.tr/ogretmenler/ders-plani-ortaokul-gercek-mi-tuzak-mi

## Konu

### Plana genel bakış

- **Süre:** 40 dakika 
- **Seviye:** Ortaokul 5–8. sınıf 
- **Teknoloji:** İsteğe bağlı (yansıtma); kartlarla da yapılabilir. 
- **Materyal:** Yeşil (Gerçek) ve kırmızı (Tuzak) kartlar ya da el kaldırma. [Gerçek mi, tuzak mı?](https://hibg.tr/oyunlar/gercek-mi-tuzak-mi) oyunu. 

### Kazanımlar

- Acele ettirme, bilgi/kod isteme, tanımadık bağlantı ve bedava vaadi gibi kırmızı bayrakları sayar. 
- Bir mesajı “Dur – Sor – Karar ver” adımlarıyla değerlendirir. 
- Kendi yazdığı kurgusal bir örnekte tuzak işaretlerini gösterir. 

### Ders öncesi hazırlık (10 dk)

- 6–8 senaryo seçin: yarısı gerçek, yarısı tuzak olsun (oyundaki kartları kullanabilirsiniz). 
- Kartları çoğaltın ya da “sağ el yeşil, sol el kırmızı” kuralını belirleyin. 
- Tahtanın bir köşesine “Kırmızı bayraklar” başlığı yazın. 

### Ders akışı

- **Isınma (5 dk).**
*Yapılacak:* “Bugüne kadar şüpheli bir mesaj alan oldu mu?” diye sorun ve yalnızca kalkan elleri sayın; kimseyi konuşmaya zorlamayın.
*Söyleyebileceğiniz:* “Hepimiz bir gün böyle bir mesaj alacağız. Bugün, o gün geldiğinde ne yapacağımızı öğreneceğiz.” 
- **Senaryo turu (20 dk).**
*Yapılacak:* Senaryoyu okuyun, 10 saniye düşünme süresi verin, kartları kaldırtın. Hemen doğruyu söylemeyin; iki kişiye “Neden?” diye sorun, sonra cevabı açıklayın.
*Her turda:* Yanlış cevap verenleri utandırmayın; “Bu mesaj gerçekten ikna edici, bu yüzden tuzak!” deyin.
*İpucu:* En az iki gerçek mesaj koyun; öğrenciler “her şey tuzak” kanısına varmasın. 
- **Kırmızı bayraklar (8 dk).**
Sınıftan fikir alarak tahtaya yazın: acele ettirme, şifre/kod isteme, tanımadık adres, bedava vaadi, “kimseye söyleme”. Her birinin yanına bir örnek cümle ekletin. 
- **Kendi senaryonu yaz (5 dk).**
İkili gruplar gerçek olmayan bir mesaj yazar; arkadaşları kırmızı bayrakları işaretler. İsimler ve numaralar uydurma olmalı. 
- **Kapanış (2 dk).**
“Dur – Sor – Karar ver.” Tahtadaki üç kelimeyi birlikte okuyun. 

### Tartışma soruları

- Bu mesajın sizi ikna eden yeri neresi? 
- Gerçek bir banka ya da kargo mesajı nasıl olurdu? 
- Mesajın doğruluğundan emin olamazsanız hangi kanalı kullanırsınız? 

### Farklılaştırma

- **Destek gerekenler:** Kırmızı bayrak listesini kendi masalarına yazılı verin. 
- **İleri düzey:** Tuzak mesajın “daha inandırıcı” hâlini yazdırıp hangi ipucunun kaybolduğunu tartışın (yalnızca fark etme amaçlı). 

### Değerlendirme

- Son senaryoyu kartlarla yeniden sorun; ilk tura göre doğru cevap oranındaki artışı gözleyin. 
- Çıkış bileti: “Bugün öğrendiğim tek kural…” cümlesini tamamlatın. 

### Olası durumlar ve ne yapmalı

- **Bir öğrenci kendi yaşadığı dolandırıcılığı anlatırsa:** Dinleyin, teşekkür edin, ayrıntıyı sınıfta derinleştirmeyin ve rehber servisine yönlendirin. 
- **Öğrenciler tuzakları çok kolay buluyorsa:** Daha incelikli örnekler (tanıdık kişinin yeni hesabı gibi) ekleyin. 

### Not

Öğrencilerin kendi yaşadığı olayları anlatması zorunlu değildir; gönüllülük esastır. Kişisel bilgi toplamayın.

### Uzatma etkinliği

Öğrenciler eve gidince ailelerine iki senaryoyu sorup “tuzak mı?” diye tartışır. Ertesi ders birkaç gönüllü sonucu paylaşır.

## Bugünkü tek iş

Sınıftan çıkarken her öğrenci şu cümleyi tamamlasın: “Bugün öğrendiğim tek kural…”

---
Kaynak: HiBG — Herkes için Bilgi Güvenliği (Merhaba Bilgi Güvenliği), https://hibg.tr/ogretmenler/ders-plani-ortaokul-gercek-mi-tuzak-mi. Alıntı yaparken lütfen bu sayfayı kaynak gösterin.