# Ders planı · Ortaokul: Yapay zeka ve ödev

> Ortaokul için 40 dakikalık yapay zeka ve ödev ders planı: cevapları doğrulama deneyi, yardım-kopya tartışması ve sorumlu kullanım kuralları.

- **Bölüm:** Öğretmenler (Ders planları)
- **Süre:** 40 dakika
- **Tek cümlelik kural:** “Tek mesaj: Yapay zeka yardımcıdır; düşünmek benim işim.”
- **Dil:** Türkçe
- **Son güncelleme:** 2026-10-01
- **Kaynak:** https://hibg.tr/ogretmenler/ders-plani-ortaokul-yapay-zeka-ve-odev

## Konu

### Plana genel bakış

- **Süre:** 40 dakika 
- **Seviye:** Ortaokul 6–8. sınıf 
- **Teknoloji:** Öğretmen bilgisayarı ve yansıtıcı (öğrenci cihazı gerekmez). 
- **Materyal:** Grup başına bir çalışma kâğıdı (aynı soru, iki sütun: “Doğru”, “Şüpheli”). 

### Kazanımlar

- Yapay zeka cevaplarının yanlış ya da eksik olabileceğini örneklerle gösterir. 
- Yardım almak ile ödevi kopyalamak arasındaki farkı açıklar. 
- Sorumlu kullanım için dört maddelik bir liste oluşturur. 

### Ders öncesi hazırlık (10 dk)

- Bir yapay zeka aracına, cevabı bildiğiniz ve küçük hata içerebilecek bir soru sorun (ör. bir tarihi olayın tarihi, bir bilimsel kavram). Cevabı kaydedin. 
- Kendi hesabınızı kullanın; öğrenci kişisel bilgisi girilmeyecek. 
- Okulunuzun yapay zeka ve ödev kurallarını gözden geçirin. 

### Ders akışı

- **Merak (5 dk).**
“Ödevinde yapay zekadan yardım alan?” Yalnızca elleri sayın; isim sormayın, yargılamayın.
*Söyleyebileceğiniz:* “Bugün yapay zekayı yasaklamıyoruz; ona nasıl bakacağımızı öğreniyoruz.” 
- **Deney (15 dk).**
Grup soruyu seçer, cevabı yansıtırsınız. Gruplar cevaptaki her cümleyi “Doğru / Şüpheli” sütununa yazar ve iki başka kaynakla (ders kitabı, güvenilir site) karşılaştırır.
*Amaç:* Yapay zekanın emin bir tonla yanlış bilgi verebildiğini görmek. 
- **Tartışma (10 dk).**
“Hangi kullanım yardımdır, hangisi kopyadır?” Örnekler: konuyu anlamak için açıklama istemek, ödevi komple yazdırmak, yazdığını kontrol ettirmek, cevabı kopyalayıp teslim etmek. 
- **Kurallar (10 dk).**
Sınıf dört madde yazar. Örnek: 1) Önce kendim denerim. 2) Bilgiyi başka kaynaktan doğrularım. 3) Kişisel bilgimi yazmam. 4) Ne zaman, nasıl kullandığımı öğretmenime söylerim. 

### Tartışma soruları

- Yapay zeka cevabı neden bu kadar emin konuşuyor? 
- Yanlış bilgiyle ödev teslim etsek sorumlu kim? 
- Bir soruya cevap almak mı, öğrenmek mi daha kalıcı? 

### Farklılaştırma

- **Destek gerekenler:** Çalışma kâğıdına cümleleri önceden numaralayın. 
- **İleri düzey:** Aynı soruyu iki farklı biçimde sorup cevapların nasıl değiştiğini karşılaştırsınlar. 

### Değerlendirme

- Grupların “Şüpheli” sütununda bulduğu cümle sayısı. 
- Kural listesinin dört maddeyi de içermesi. 

### Olası durumlar ve ne yapmalı

- **Öğrenci “zaten herkes kullanıyor” derse:** Suçlamadan “Nasıl kullandığın önemli” diye yönlendirin. 
- **Cevap hiç hatasız çıkarsa:** Hatasız olması normal olabilir; “Yine de doğrulamak neden önemli?” tartışmasına geçin. 

### Not

Öğrencilere araca **kişisel bilgi yazmamaları** gerektiğini hatırlatın. Mümkünse tahtadan, sizin hesabınızla yapın.

### Uzatma etkinliği

Bir sonraki ödevde öğrenciler hangi kaynağı nasıl doğruladıklarını iki cümleyle belirtir.

## Bugünkü tek iş

Sorumlu kullanım listesini sınıf panosuna asın.

---
Kaynak: HiBG — Herkes için Bilgi Güvenliği (Merhaba Bilgi Güvenliği), https://hibg.tr/ogretmenler/ders-plani-ortaokul-yapay-zeka-ve-odev. Alıntı yaparken lütfen bu sayfayı kaynak gösterin.