# Canlı yayın açmadan önce

> Canlı yayın açmadan önce arka planı, izleyicileri ve yorumları kontrol et. Özele çağıran tanımadık kişilere karşı dikkat edilecekler ortaokul rehberinde.

- **Bölüm:** Ortaokul (11–14 yaş)
- **Süre:** 4 dakika
- **Tek cümlelik kural:** “Canlı yayında, göstermek istemediğin hiçbir bilgiyi gösterme ve yazma.”
- **Dil:** Türkçe
- **Son güncelleme:** 2026-10-02
- **Kaynak:** https://hibg.tr/ortaokul/canli-yayin-acmadan-once

## Tanış

Canlı yayın heyecan vericidir: anlık, eğlenceli ve tepkilerle dolu. Ama söylenen bir şeyi **geri almak mümkün değildir**; biri yayını kaydedebilir ya da ekran görüntüsü alabilir.

- **Arka plan:** Odanda okul forman, adresin ya da bir sokak tabelası görünüyor mu?
- **İzleyiciler:** Yayını herkes mi izleyebiliyor, yoksa yalnızca arkadaşların mı?
- **Yorumlar:** Kaba yorumlar gelirse kişiyi engelle ve bir büyüğe söyle.
- **Hediye ve bağış:** Para isteyenler ya da “Özelden yaz.” diyenler tuzak kuruyor olabilir.

Yayına başlamadan önce kısa bir deneme yap. Ayarlardan **yorumları sınırla**; rahatsız edici biri çıkarsa hemen engelle.

## Dene (mini sorular)

1. Canlı yayında arkanda okul forman ve adresinin yazdığı bir kâğıt görünüyor. **Ne yapmalısın?**
   - Yayını durdurup arka planı düzeltirim. ✔ (doğru)
   - Kimse fark etmez, devam ederim.
   - Kamerayı biraz uzaklaştırırım.
   - Açıklama: Arka plan, farkında olmadan çok fazla bilgi verebilir.
2. Yayında tanımadığın biri “Özelden yaz, sana hediye göndereyim.” diyor. **En doğru tepki hangisi?**
   - Hediye için özelden yazarım.
   - Yazmam; engeller ve büyüğüme söylerim. ✔ (doğru)
   - Yayında adresimi söylerim.
   - Açıklama: Seni özelden konuşmaya çağıran tanımadık kişilere cevap verme.

## Uygula

Yayın açmadan önce arka planı, sesi ve görünen bilgileri kontrol et.

---
Kaynak: HiBG — Herkes için Bilgi Güvenliği (Merhaba Bilgi Güvenliği), https://hibg.tr/ortaokul/canli-yayin-acmadan-once. Alıntı yaparken lütfen bu sayfayı kaynak gösterin.
